ÖZEL TEKNELERİN DONATIMI VE ÖZEL TEKNELERİ KULLANACAK KİŞİLERİN YETERLİKLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK
7 Ocak 2026 Resimi gazete: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/01/20260117-12.htm
Ekler: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/01/20260117-12-1.pdf
Düzenlemeler;
3 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete : https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260703-8.htm
Ekler: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260703-8-1.pdf
7 Ocak 2026 tarihli ana yönetmelik ile 3 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan değişiklik yönetmeliği arasındaki temel düzeltmeler ve farklar şunlardır:
1. Belge ve Kullanım Yetkisi Değişiklikleri
- Gemici Yeterlik Belgesi: 10 metreye kadar olan özel teknelerin sevk ve idaresinde, daha önce sadece ADB 10 şartı aranırken, yapılan düzeltme ile “gemici yeterlik belgesi” sahibi kişilere de bu yetki tanınmıştır.
- Spor Kulübü Araçları: Muafiyetler kapsamına (ADB aranmayan araçlar), Gençlik ve Spor Bakanlığınca tescil edilmiş spor kulübü ve federasyonların envanterinde kayıtlı olup münhasıran spor faaliyetleri için kullanılan gemi, deniz ve iç su araçları eklenmiştir.
- Bare-boat Kiralama: Yönetmeliğin 14. maddesinde yer alan ve mürettebatsız kiralanan araçları tanımlayan “özel tekneler” ibaresi, “ticari yatlar” olarak değiştirilerek terminolojik bir düzeltme yapılmıştır.
2. Teknik Ölçü ve Birim Düzeltmeleri
- Alkol Sınırı Birimi: İdari yaptırımları düzenleyen maddede, nefeste saptanan kan alkol seviyesi için kullanılan “0,25 mg/ml” birimi, “0,25 mg/L” (Litre başına miligram) olarak düzeltilmiştir.
3. Emniyet Teçhizatı (EK-2) Güncellemeleri
En kapsamlı değişikliklerden biri EK-2 listesinin tamamen yenilenmesidir. Yeni listedeki (3 Temmuz 2026) temel farklılıklar şunlardır:
- Kaldırılan Teçhizatlar: Tüm teknelerde zorunlu olan listeden termometre, barometre, yangın battaniyesi ve radar reflektörü gibi bazı kalemler çıkarılmıştır.
- Dürbün Standardı: Dürbün için “en az sekiz kat büyütme yapabilen” ifadesi eklenerek somut bir standart getirilmiştir.
- Yangın Tüpleri: İçten takma motorlu teknelerde makine başına ve her kamarada bulunması gereken tüplerin kapasitesi 2 kg olarak netleştirilmiştir. (Eski listede bazı yerlerde 6 kg şartı bulunmaktaydı).
- 10 Metre Üstü İlave Şartlar: 10 metreden büyük tekneler için kapalı mahal varsa en az 30 cm boyunda yangın baltası ve 6 kg’lık ilave yangın tüpü zorunluluğu getirilmiştir.
- Muafiyet Netleştirmesi: Spor amaçlı kullanılan ve ADB gerektirmeyen (Optimist, kano vb.) deniz araçlarının, EK-2’deki ağır teçhizat listesinden muaf olduğu açıkça hükme bağlanmıştır.
Hangi Tekneler Muaf Tutulmuştur?
Yönetmeliğin 5. maddesinin 8. fıkrasında sayılan ve Amatör Denizci Belgesi (ADB) alma şartı aranmayan şu araçlar bu muafiyet kapsamındadır:
- Makine gücü 10 beygir gücünden (HP) düşük özel tekneler.
- Sadece kürekle yürütülen makinesiz tekneler, kanolar ve kayaklar.
- Ulusal ve uluslararası sportif amaçlı kürek sporu tekneleri.
- Optimist, Laser, Fin, 420, 470, Pirat, Dragon, Wind Surf gibi yelken sporu tekneleri ve benzeri yarış sınıfı tekneler.
- Gençlik ve Spor Bakanlığınca tescil edilmiş spor kulübü ve federasyonların envanterinde kayıtlı olup münhasıran spor faaliyetleri için kullanılan araçlar.
ADB 10 ve ADB 24 belgeleri arasındaki farklar nelerdir?
2026 yılında yürürlüğe giren yönetmelik hükümlerine göre, ADB 10 ve ADB 24 belgeleri arasındaki temel farklar teknelerin boyu, yaş sınırı ve tecrübe şartı gibi kriterlere dayanmaktadır.
İşte bu iki belge arasındaki temel farklar:
1. Kullanım Yetkisi (Tekne Boyu)
- ADB 10: Tam boyu 10 metreye (dâhil) kadar olan özel tekne cinsindeki deniz araçlarını kullanma yetkisi verir.
- ADB 24: Gövde boyu 24 metreye (dâhil) kadar olan özel tekne cinsindeki deniz araçlarını kullanma yetkisi sağlar.
2. Yaş Şartı
- ADB 10: Bu belgeyi almak isteyenlerin 16 yaşından gün almış olması yeterlidir. (18 yaşından küçükler için noter onaylı muvafakatname gereklidir ve denizde yanlarında en az ADB 10 sahibi bir yetişkinin gözetimi şarttır).
- ADB 24: Bu belgeyi alabilmek için 18 yaşından gün almış olma şartı aranır.
3. Tecrübe ve Ön Şartlar
- ADB 10: İlk defa amatör denizci olacaklar için başlangıç seviyesidir; herhangi bir ön belge şartı aranmaz.
- ADB 24: ADB 24 alabilmek için en az 12 ay süreyle ADB 10 sahibi olma şartı bulunmaktadır. Ancak denizcilikle ilgili fakülte, yüksekokul veya meslek lisesi mezunları ile Deniz Harp Okulu mezunlarına, talep etmeleri halinde eğitim ve sınav şartı aranmadan doğrudan ADB 24 verilebilir.
4. Eğitim ve Sınav Süreci
- Her iki belge için de ADBS (Amatör Denizci Bilgi Sistemi) üzerinden uzaktan teorik eğitim programının tamamlanması ve İdarece belirlenen uygulama eğitimlerine katılım zorunludur.
- Adaylar, kendi belgelerine (ADB 10 veya ADB 24) özgü teorik ve uygulama eğitimlerini tamamladıktan sonra çevrimiçi sınava girerler.
5. Donatım ve Emniyet Teçhizatı İlişkisi
Belgelerin kendisi doğrudan teçhizatla ilgili olmasa da, ADB 24 sahiplerinin kullanabildiği 10 metreden büyük tekneler için ek emniyet ekipmanları (manyetik pusula, seyir haritaları, denizde canlı kalma el kitabı vb.) bulundurma zorunluluğu vardır.
Geçici Madde Notu: Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce eski tip ADB sahibi olanların, 5 yıl içinde ADB 24 teorik eğitimini tamamlamamaları durumunda belgeleri ADB 10 belgesine denk kabul edilecektir.
Eski tip ADB sahiplerinin belge yenileme işlemleri nasıl yapılır?
Eski tip Amatör Denizci Belgesi (ADB) sahiplerinin belge yenileme işlemleri, 2026 yılında yürürlüğe giren yeni yönetmelikteki geçici hükümler ve genel yenileme kuralları çerçevesinde şu şekilde yürütülür:
- 5 Yıllık Süre ve Eğitim Şartı: Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenen ADB sahiplerinin, belgelerini yenilemek için bu tarihten itibaren 5 yıl içinde ADB 24 teorik eğitimini tamamlamaları gerekmektedir.
- Denklik Durumu: Eğer belge sahibi 5 yıl içerisinde söz konusu ADB 24 teorik eğitimini tamamlayıp belgesini yenilemezse, mevcut belgesi ADB 10 belgesine denk kabul edilir.
- Başvuru Kanalı: Belge yenileme işlemleri, Amatör Denizci Bilgi Sistemi (ADBS) üzerinden çevrimiçi (online) olarak talep edilir.
- Harç Ödemesi: Yenileme işlemi için 492 sayılı Harçlar Kanunu kapsamında belirlenen güncel belge harcının ödenmesi zorunludur.
- Belge Teslimi: Düzenlenen yeni belge, İdare veya belge düzenleme yetkisi olan herhangi bir liman başkanlığı tarafından kişiye veya yetkilendirdiği vekiline teslim edilir. Ayrıca e-Devlet üzerinden alınan karekodlu çıktılar da fiziksel belge yerine geçerli kabul edilmektedir.
- Fiziksel Nedenlerle Yenileme: Belgenin kaybolması, çalınması veya üzerindeki yazıların silinip zarar görmesi durumunda da yine ADBS üzerinden çevrimiçi başvuru yapılarak ve güncel harç bedeli ödenerek yenileme yapılabilir.
Özetle, eski tip belgenizi 24 metreye kadar olan tekneleri kullanma yetkisiyle (ADB 24) devam ettirmek istiyorsanız, 5 yıllık süre dolmadan ADBS üzerinden eğitim alarak yenileme yapmanız kritik öneme sahiptir.
2026 yılında güncellenen yönetmeliğe göre, özel tekneler zorunlu emniyet teçhizatı bakımından temel olarak üç ana boy kategorisine ve bir özel sınıfa ayrılmaktadır:
1. Tüm Özel Tekne ve Yatlar (Boy Sınırı Olmaksızın)
Boyuna bakılmaksızın tüm özel teknelerde bulundurulması gereken asgari teçhizatlar şunlardır:
- Seyirdeki kişi sayısı kadar can yeleği (çocuk/bebek varsa onlar için de uygun sayıda).
- Bir adet at nalı veya standard şeklinde can simidi.
- GPS konumu bildiren bir elektronik cihaz veya akıllı telefon uygulaması.
- En az 8 kat büyütme yapan dürbün, ayna, ikaz düdüğü ve fener.
- Makine dairesinde veya kutusunda (içten takma makineler için) ve her kamarada uygun kapasitede yangın söndürme tüpleri.
- Su geçirmez muhafaza içinde asgari içeriği belirlenmiş ilk yardım seti.
2. Tam Boyu 10 Metreden Büyük Tekneler
10 metreyi aşan tekneler, yukarıdaki listeye ek olarak şu teçhizatları da bulundurmak zorundadır:
- Işıklı ve 20 metre salvosu (ipi) olan ilave 1 adet can simidi.
- Denize çöp atılmasının yasak olduğunu belirten A4 boyutunda poster.
- Denizde Canlı Kalma El Kitabı, Amatör Denizci El Kitabı ve Can Kurtarma İşaretleri Tablosu.
- Liman sefer bölgesi dışına çıkılacaksa; manyetik pusula, seyir haritaları ve seyir aletleri (veya elektronik haritaya sahip bir cihaz).
- Kapalı mahalli varsa; en az 30 cm uzunluğunda yangın baltası ve ilave 6 kg’lık yangın tüpü.
3. Tam Boyu 15 Metreden Büyük Tekneler
15 metrenin üzerindeki tekneler, önceki tüm maddelere ek olarak şu teknik donanımlara sahip olmalıdır:
- Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren en geç 24 ay içinde donatılmak üzere VHF telsiz cihazı.
- Yine 24 ay içinde donatılmak üzere Kişisel Konum Belirleyici İşaret Cihazı (PLB) (Sabit AIS Klas B cihazı olanlar bu şarttan muaftır).
4. Özel Yatlar (24 Metreden Büyük)
Gövde boyu 24 metreden büyük olan ve “özel yat” olarak sınıflandırılan deniz araçları için farklı bir düzenleme mevcuttur:
- Bu sınıftaki araçlar, donatım açısından ticari yatlar gibi değerlendirilir ve o standartlara göre donatılmaları gerekir.
Ayrıca yönetmelik; paraşütlü fişek, can salı, radar ve EPIRB gibi cihazları zorunlu tutmasa da, seyir güvenliği açısından tüm teknelere önerilen teçhizat kategorisinde tavsiye etmektedir.
Teknelerde zorunlu olan can yeleği özellikleri nelerdir?
Yönetmelik hükümlerine göre, özel teknelerde bulundurulması zorunlu olan can yeleklerinin taşıması gereken özellikler ve kullanım şartları şunlardır:
- Sertifikasyon ve Standartlar: Can yelekleri; IMO, TSE veya Dümen İşaretli (wheel-mark) onaylı olmak zorundadır,.
- Miktar Şartı: Her teknede, seyir esnasında teknede bulunan toplam kişi sayısı kadar can yeleği bulundurulması mecburidir,.
- Çocuk ve Bebekler İçin Özel Yelek: Teknede çocuk veya bebek bulunması durumunda, en az seyirdeki çocuk ve bebek sayısı kadar onlara uygun can yeleği bulundurulmalıdır,.
- Hazır Bulundurma ve İşaretleme: Can yelekleri her zaman kullanıma hazır bir şekilde tutulmalı ve teknede nerede olduklarını belirten uygun işaretler yer almalıdır.
Teknelerde bulundurulması gereken ilk yardım setinde neler olmalı?
Yönetmelik uyarınca, tüm özel tekne ve yatlarda bulundurulması gereken ilk yardım setinin su geçirmez bir muhafaza içerisinde olması ve son kullanma tarihi geçmemiş malzemelerden oluşması zorunludur.
İlk yardım setinde asgari olarak bulunması gereken malzemeler şunlardır:
- Yara bandı
- Steril gazlı bez
- Elastik bandaj
- Üçgen sargı
- Antiseptik solüsyon veya mendil
- Yanık örtüsü veya yanık jeli
- Makas
- Tek kullanımlık eldiven